woensdag, 30 augustus 2017 13:31

Pneumo wat...?

PneumokokkenAnders dan vorig jaar, zal uw apotheker dit seizoen niet alleen de aandacht vestigen op griepvaccinatie, maar zal hij eveneens het belang van pneumokokkenvaccinatie aanhalen. Oudere personen worden consequent aangesproken om hun arts te vragen of een pneumokokkenvaccin zinvol is voor hen. Maar wat zijn pneumokokken precies? En voor wie is een pneumokokkenvaccin zinvol?

 

Wat is pneumokokkenpneumonie?

Jaarlijks worden ongeveer 3.370.000 gevallen verwacht wereldwijd. De incidentie neemt toe vanaf de leeftijd van 50 jaar en is beduidend hoger bij personen ouder dan 65 jaar en bij patiënten met chronische aandoeningen.

 

Ernstige gevolgen:

  • Vierde belangrijkste doodsoorzaak bij oudere mensen (mortaliteit van 20% bij 65-jarigen, 40% bij 85-plussers).
  • Gemiddelde duur van ziekenhuisverblijf bij longontsteking = 10 dagen.
  • 65 jaar: 4 keer meer risico op een hart- en vaatziekte in de eerste 30 dagen nadat ze in het ziekenhuis behandeld werden voor pneumonie in vergelijking met mensen die de infectie niet hadden. Zelfs in de jaren die erop volgen is het risico nog steeds verhoogd.

Veroorzaakt door de bacterie ‘Streptococcus pneumoniae’.

  • Belangrijke verwekker van longontsteking, bloedvergiftiging, hersenvliesontsteking, sinusitis, oorontsteking en plotse opstoten van chronisch obstructief longlijden.
  • Op basis van kapseltypering onderscheidt men minstens 93 antigeentypes.
  • Aanwezig t.h.v. de slijmvliezen in de mond, neus en keelholte zonder er symptomen waarneembaar zijn.

Behandeling met antibiotica maar de resistentie groeit wereldwijd.

Symptomen gelijkaardig aan deze van de griep:

  • Zeer hoge koorts, zweten, rillen en slijm ophoesten.
  • Scherpe pijn in de zijkant van de borst is ook mogelijk.
  • Blauwverkleuring van de lippen en nagelbedden.
  • Langdurige vermoeidheid (zelfs tot maanden na genezing).
  • In tegenstelling tot de griep is dit niet seizoensgebonden.

 

Wie moet gevaccineerd worden?

  • Volwassenen van 19-85 jaar met een verhoogd risico op een pneumokokkeninfectie:
  • Volwassenen met een stoornis van de immuniteit:
  • HIV-positieve patiënten; transplant van vaste organen (hart, lever, nier, pancreas, long, darm); immuungemedieerde inflammatoire aandoeningen met inname van immuunmodulatoren; hematologische maligne aandoeningen en invloed van (oncologische) chemotherapie; beenmerg of stamceltransplantatie
  • Volwassenen met anatomische en/of functionele asplenie, sickle-cell disease of een hemoglobinopathie.
  • Volwassenen met lek van cerebrospinaal vocht of een cochleair implantaat.
  • Volwassenen van 50-85 jaar met comorbiditeit:
  • chronisch hartlijden
  • chronisch nierlijden
  • chronisch longlijden of roker
  • chronisch leverlijden of alcoholmisbruik
  • Gezonde personen van 65-85 jaar
  • Volwassenen > 85 jaar op individuele basis (op basis van het risico op pneumokokkeninfectie en het geschatte immuunantwoord op het vaccin)

 

Bronnen: 
  • Informatiebrochures Pfizer
  • Vaccinatiefiche HGR 9210: Hoge Gezondheidsraad, vaccinatie van volwassenen tegen pneumokokken, 2014
  • Farmaceutisch Tijdschrift België, maart 2013, ‘Pneumokokkenvaccins: bespreking van de verschillende soorten en hun gebruik in de praktijk’, p.4-10
  • SKP Pneumovax 23® en SKP Prevenar 13®